ENGELLİ ASANSÖRLERİ

ENGELİLER İÇİN ÖZEL DİZAYN EDİLMİŞ  ENGELLİ ASANSÖRÜ.

ELEKTRİKLİ ASANSÖRLER Makine dairesindeki tahrik motorunun kumanda panosundan aldığı komut vasıtasıyla harekete geçip, kabini istenilen yöne hareket ettirmesi yoluyla çalışır. Kabin, karşı ağırlıkla müşterek çalışır. Aralarındaki çelik halatın tahrik kasnağı ile sürtünmesinden kaynaklanan bir hareket vasıtasıyla yukarı aşağı hareket ederler. Kabin ve karşı ağırlık birbirleri ile yaklaşık eşit ağırlıktadırlar. Bu sebeple enerjiden tasarruf edilmiş olmaktadır. Bu tür tahrik makinelerine sürtünme tahrikli asansörler denir. Ayrıca Halat veya zincirin tahrik kasnağı üzerine sarılması ile çalışan asansörlerde mevcuttur. Bu şekilde çalışan asansörlere de tamburlu asansörler denir. Asansörler taşıma kapasitesine göre türlere ayrılır. Konutlarda kullanılan asansörler; 100, 180, 240, 320, 400, 630, 1000 kg olmak 7 türe ayrılır. Konut dışı yerlerde kullanılan asansörler; 630, 800, 1000, 1200, 1600 kg olmak üzere 5 türe ayrılır. Sağlık tesislerinde kullanılan asansörler; 1600, 2000, 2500 kg olmak üzere 3 türe ayrılır. Asansörler hızlarına göre 0,63 m/sn, 1 m/sn, 1,6 m/sn, 2,5 m/sn ve 2,5 m/sn’ nin üzerindeki hızlar olmak üzere 5 çeşittir. Bunlara bağlı olarak asansörlerin kabin, makine dairesi ve kuyu boşluğu ebatları da değişiklik arz etmektedir.Yine bunlara ek olarak asansörler hızlarına göre değişik güçte motor ve fren sistemi kullanmaktadır. Regülatör düzeneği asansör halatlarının kopması durumunda devreye girip kabini frenleyen bir emniyet tertibatıdır.

Makine dairesiz sistemlerin avantajları

1. Makine dairesiz tasarım ile bina hacminde tasarruf.
2. Üstün kontrol teknikleri ile eşsiz duruş hassasiyeti.
3. Her çeşit binaya kolay entegrasyon.
4. Kaldırma ünitesinin üstün performansı ile sessiz ve konforlu seyir.
5. Daha az kalkış akımı, daha az enerji kullanımı.
6. Hızlı ve etkin montaj.
7. Optimum performans.

5.Bölüm : Çeşitli Hükümler Geçici Madde 1 - 12 Mayıs 1989 tarih ve 20163 Sayılı Gazete yayınlanan Asansör Yönetmeliğine göre verilen İmalat Belgeleri geçerli olup, bu belgeleri alan firmaların yeni yönetmelikle belirlenen şartları yerine getirebilmeleri için yürürlük tarihinden itibaren 4 aylık süre tanınmıştır.

Madde 27 - 12 Mayıs 1989 tarih ve 20163 sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan Asansör yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 28 - Bu yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Madde 29 - Bu Yönetmelik hükümlerine Sanayi ve Ticaret Bakını yürütür.

4.Bölüm : İşletme Ruhsatı, Bakım, Yıllık Kontrol ve Kullananlarla İlgili Hususlar

Madde 23 -

a) Asansör firması yaptığı her asansör için Belediyelerden ve Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valiliklerden işletme ruhsatı alacaktır.b) Belediye veya Valilik işletme ruhsatı vereceği her asansörde aşağıdaki şartları arayacaktır.1. Asansör firmasının bu yönetmeliğin 18. maddesinde yazılı olan ve olması zorunlu bulunan belgelere sahip olduğunun kontrolü,2. Bu yönetmeliğin 4., 5. ve 7. maddelerinde belirtilen hesap ve projelerin, muayenesi yapılan asansöre uygunluğunun kontrolü,3. Bu asansörle ilgili boyut, tolerans, muayene ve deneylerin, kullanılan standartlardaki ilgili maddelere göre kontrolü,4. Bakım sözleşmesinin varlığının kontrolü.

Madde 24 -

1. Her asansör, işletmeye alınmadan evvel sürekli kontrol altında tutulabilmesi için muhakkak bakım ve onarım sorumluluğunu taşıyacak bir asansör firması ile yazılı anlaşmaya bağlanacaktır. Bu firma genelde asansörü tesis eden firma olabileceği gibi bakımcı bir firma da olabilir. Ancak garanti süresi içinde bakımcı firma muhakkak asansörü yapan firma ile olmalıdır. Asansör firması dışındaki bakımcı firmalar kendi bünyelerinde Elektrik - Elektronik ve Makine Mühendisi çalıştıracak aşağıdaki belgeleri almış olacaktır.2. Sanayi ve Ticaret Bakanlığından veya Bakanlığın yetkili kıldığı merciden Asansör Bakım Firması Belgesia) Çalıştırdıkları mühendisler için kendi firmaları adına çıkarılmış "Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi" ile "Büro Tescil Belgesi"b) Bakımı yapılan asansörlerde orijinal yedek parça kullanılacaktır. Orijinal yedek parçalar stokta yeterli miktarda bulundurularak, bakımcı firmaların bu konudaki talepleri asansörü tesis eden asansör firması tarafından mutlaka karşılanacaktır.c) Asansör firması veya bakımcı firma, sözleşme yaptığı yıl içindeki asansöre bakım yapma periyodunu belirtecektir.d) Garanti dışındaki bakım süresinde arızaların giderilmesinin parça değiştirilmemesi halinde ücretsiz olduğu, parça değiştirilmesi gerektiğinde parçanın işçiliği ile birlikte ücrete tabi olacağı belirtilecektir.e) Asansör firması veya bakımcı firma arıza ihbarına müdahale süresini belirtecektir.

Madde 25 - Yapının bağlı bulunduğu Belediyelerce veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valiliklerce yılda en az bir kere her asansörün kontrolü yapılacaktır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan Belediyeler veya Valilikler yıllık kontrollük işini, dışarıdan elektrik ve/veya makine Mühendisine yaptırabilecektir. Bu mühendis emniyet ve işletme yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığını belirten ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor verecektir. Bu rapor 3 nüsha olacak, Belediyede veya Valilikte, bakımcı firmada ve kullanıcıda kalacaktır. Bu raporun tanzim ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu binanın yöneticisi ve bakımını yapan firma müştereken sorumludur.

Madde 26 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerekmektedir. Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör firması veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verece, ilgililer bu bilgileri kullanıcılara aktaracak ve görebilecekleri yere asacaklardır.Bu bilgiler

a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin kurtarılmasında asansör firması veya bakımcı firmanın yazılı talimatına aynen uyulması,b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi,c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına dikkat edilmesi,d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayı bu işin süratle yapılması,e) Asansör kullanıcısının kat yapısını içerden veya dışarıdan mutat şekli dışında açmaya uğraşmaması,f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı camını kırarak çıkmaya çalışılmamasıg) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde seğir halinde hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya beraberindekilerin veya eşyalarının temasını meydan vermemesi,h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından kendi başına çıkmaya çalışmaması, (bu kapak sadece dışarıdan kurtarma isteyenler için kullanılacaktır.)i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmesi, kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için tedbir alınması,j) Kapısız kabinlerde kabinde yük varken yük ile kat kapısı arasında insan bulunmaması,k) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi,

3.Bölüm : Asansör Aksamının İmalatını ve Asansör Tesisini Yapan Firmaların Uyacakları Usul ve İşlemler

Madde 11 - Asansör imalatı yapan firmalar kendi bünyelerinde daimi çalışan elektrik ve / veya makine mühendisi bulunduracaklardır.

Madde 12 - Asansör aksamı imalatı yapan firmalar, imal ettiği her aksam için aşağıdaki belgeleri almış olmalıdır.a) S.T.B. ' dan İmalat Sanayii Yönetmeliği dahilinde " İmalat Belgesi "b) S.T.B.' dan "Garanti Belgesi"c) T.S.E.' den "TSE Belgesi" veya "TSEK Belgesi"

Madde 13 - Asansör aksamı imalatını yapan firmalar, imal ettiği her aksam için;a) Hatalı imalatın bilabedel değiştirileceğini tevsik eden garanti belgesini parça ile birlikte alıcıya verecektir.b) İmalatını yaptığı parçanın tamirini yapacak servisi bulunacaktır.c) İmalatının kalitesinin bozulduğu hallerde ilgili bakanlık veya TSE'nin bu husustaki uyarılarına göre kalitesini düzeltecek tedbirlerini alacaktır.

Madde 14 - Asansör aksamı imalatını yapan firmalar imal ettikleri her aksamın yedek parçası için:a) İmalatı devam eden aksam için yedek parça stoku bulunduracaktır.b) İmalatı iptal edilen parça için en az 10 (on) senelik talebi karşılayacak yedek parça stoku bulundurulacaktır.

Madde 15 - Asansör aksamının imalini yapan firma imal ettiği aksamın kullanıcısı olan firmaya aşağıdaki hususlarda eğitici bilgi verecektir.a) Aksamın asansörde yerine takılmasında, parçanın özelliği icabı dikkat edilmesi gereken hususlarda parça ile birlikte montaj talimatnamesi verecektir.b) Asansör aksamını imal eden firmalar imal ettikleri aksam için aksam ile birlikte teknik özellikleri içeren kullanma talimatnamesi de vereceklerdir. Bu iki talimatname beraber veya ayrı ayrı olabilir.

Madde 16 - Asansör aksam imalini yapan firma, imal ettiği her aksamın kullanıcısı tarafından kendisine kolayca tarif edebilmesi için imal ettiği aksamın ana adını ve bu aksam içindeki her parçanın parça numarasını veya adını gösteren bilgiyi asansör firmasına parçayı verirken birlikte verecektir.

Madde 17 - Asansör tesisini yapan firmalar kendi bünyelerinde daimi çalışan elektrik-elektronik ve makine mühendisi bulunduracaklardır. Asansör tesis bu mühendislerin gözetiminde yapılacaktır. Mühendislerin "Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi " ile "Büro Tescil Belgesi" asansör firması adına çıkartılmış olacaktır.

Madde 18 - Asansör tesisini yapan firmalar aşağıdaki belgeleri almış olacaklardır.a) S.T.B' den asansör tesisini yapabileceğini tevsik eden bir tip asansör için "İmalat Belgesi"b) S.T.B.' den "Garanti Belgesi"c) İmalat belgesini alan firmalar Türk Standartları Enstitüsünden "TSE Belgesi" veya "TSEK Belgesi"d) Çalıştırdıkları mühendisler için "Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi" ile "Büro Tescil Belgesi"

Madde 19 - Asansör firmaları tesis ettikleri her asansör için:a) Hatalı montajı bilabedel düzelteceğini tevsik eden garanti belgesini sözleşme ile birlikte yaptırıcıya verecektir.b) Garanti belgesi süresi asansörün işletmeye alındığı tarihten itibaren başlayacak ve en az 1 (bir) yıl süreli olacaktır.c) İşletme ruhsatı alınmaması halinde çalıştırılmadığı zamanlar garanti süresine ilave edilir.

Madde 20 - Asansör firması, kullanıcısına aşağıdaki hususlarda eğitici bilgi vermeye ve pratik eğitimi yaptırmaya mecbur olacaktır.

a) Asansörün arızalanması veya şebeke elektriğin kesilmesi sonucu kabinin kat asasında kalması halinde, kabin içinde mahsur kalanların çıkarılma tekniğini öğretici talimatnameyi asansörü işletme açarken asansör kullanıcısına verecek ve bu hususta asgari 2 kişiye pratik eğitim yaptıracaktır.b) Asansör firması tesis ettiği asansörün kullanma talimatnamesini asansörün işletmeye alınması esnasında vermelidir. Asansör firması özellik arz eden tesislerde gerektiğinde pratik eğitimi de asansör kullanıcısına vermeye mecburdur.

Madde 21 - Asansör firması tesisini yaptığı her asansörün ayar ve deneylerini standartlara uygun şekilde yapacak ve bu deneyleri yapan Elektrik - Elektronik ve Makine Mühendislerinin imzalı uygunluk raporunu işletmeye açma esnasında asansör yaptırıcısına teslim edecektir.

Madde 22 - Montaj firması asansör firmasının sorumluluğu altında montajı yapacaktır. Projelendirme malzeme temini ve bakım işlemlerinden yaptırıcıya karşı asansör firması sorumlu olacaktır. Asansör firması olmadan inşaat firması ya da asansör yaptırıcısı montaj firmasına asansör tesisi yaptıramaz.

2.Bölüm : Asansör Tesisinin Yapımı ve İşletilmesi Proje Madde 4 - Asansörün AVAN ve TATBİKAT Projeleri, Elektrik - Elektronik ve Makine Mühendisleri tarafından tespit edilen esaslara uygun olarak müşterek hazırlanacaktır. Projelerin hazırlanmasında Türk Standartları esas alınacaktır. Türk Standartları, kapsamı dışındaki işler için menşei memleket standartları esas alınacaktır. Asansör AVAN projelerin mimari proje ile birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil edecektir. Asansörün tesisi ile ilgili TATBİKAT projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce ilgili makama onaylattırılacak. Işletme ruhsatı alınması aşamasında ilgili merciye ve asansör yaptırıcısına ruhsatla birlikte verilecektir. Trafik Hesabı Madde 5 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel, yapının özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılacaktır.a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için TS 1812, standart kapsamı dışı işler ve komple ithal işler için ise menşei ülkenin hesap usullerine göre asansör projelerini hazırlayan mühendis tarafından yapılacaktır.b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerinin sorumluluğundan bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu bulunan asansör sayısı ve karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi hazırlayan mühendis sorumlu olacaktır. Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje Madde 6 - a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları: İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine dairesine, kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin, miktar ve cinsini gösteren hesaplardır ve bu hesaplar makine mühendisleri tarafından tanzim edilip imzalanır.b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları : Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine mühendisleri tarafından yapılacak mukavemet hesaplarıdır.c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından tanzim ve imza edilecektir. Asansörün mekanik kısımlarının makine mühendisi teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından Asansör firması sorumlu olacaktır. Elektrik Projeleri Madde 7 - Asansöre ait Elektrik- Elektronik projeleri Elektrik-Elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilecektir. Asansörün Elektrik-Elektronik ile ilgili kısımlarının elektrik-elektronik mühendisi teknik uygulama sorumlusu'nun nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından Asansör Firması sorumlu olacaktır. Elektrik projeleri işletme ruhsatı müracaatı esnasında verilecektir. Asansör Kurulacağı İnşaat Mahalli Madde 8 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahalleri, mutlaka; bu yönetmeliği 5. maddesindeki trafik hesabı sonucunda bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler için standartların öngördüğü boyutlarda olacaktır. İnşaat Mahallinin Özellikleri Madde 9 - Asansör tesisini kurulacağı inşaat mahallinin;a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk Standartlarına, yoksa yabancı standartlara uygun büyüklükte olacaktır.b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana merdiveni özelliğinde olacaktır.c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse toz tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılacaktır. İş Kazaları ve Diğer Sorunlar Madde 10 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör kuyusunda olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör firmasının elemanlarının çalıştığı anlarda asansör firması, diğer zamanlarda ise inşaat firması sorumlu olacaktır. Bu durum montaja başlandığı anda asansör firması ve inşaat firması arasında hazırlanacak bir tutanakla belirlenecektir.b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık olabilmesi için, asansör kuyusuna makine dairesinden kumandalı sabit aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.

1.Bölüm : Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Madde 1 - Bu yönetmelik, asansörlerin standartlarına uygun olarak yapılması ve işletilmesinin düzenlenmesini amaçlar.

Madde 2 - Bu yönetmelik, İlgili imar kanunu usul ve mevzuatlarına göre yapılacak yapılara tesis edilecek her türlü asansörlerin projelendirilmesi, aksamın imali, asansör yerinin hazırlanması, montajı, kontrol ve deneylerinin yapılması, bakımı, işletilmesi ve yıllık kontrollerinde uyulması gereken standartları ve uygulama esaslarının yapılış şeklini kapsar

Madde 3 - Bu yönetmelikte adı geçen terimler aşağıda tanımlanmıştır.1. a) İlgili Merciler:

· Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (S.T.B.)

· İçişleri Bakanlığı

· Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (B.İ.B.)

· Türk Standartları Enstitüsü (T.S.E.)

· Elektrik Mühendisleri Odası (E.M.O.)

· Makine Mühendisleri Odası (M.M.O.)

· Valilikler

· Belediyelerb) İmalat Belgesi : İmalat Sanayi Yönetmeliği çerçevesinde yer alan bir mamulün veya bu mamüller ile ilgili ana parçaların imalatı için S.T.B.' den alınan belgedir.c) Garanti Belgesi : S.T.B' nin belirlediği esaslar dahilinde asansörde kullanılan aksam ve parçaların yapım ve montaj hatalarının belli bir süre için ücretsiz düzeltileceğini veya değiştirileceğini taahhüt eden belgedir.d) T.S.E. Belgesi : T.S.E.ce verilen Türk Standartlarına uygunluk belgesie) TSEK Belgesi: Türk standardı olmayan aksan ve parçalar için T.S.E.'ce verilen kalite uygunluk belgesif) Asansör Bakım Firması Belgesi : S.T.B. veya bu Bakanlığın yetkili kıldığı merciden alınan belgeg) Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgesi : İlgili meslek odasınca verilen belge.h) Büro tescil Belgesi : İlgili meslek odasınca verilen belgei) Asansör : Boyutları ve yapımı itibariyle insan veya yükleri de içine alacak bir kabini olan, tam düşey veya tam düşey doğrultuya 15 dereceden daha az eğimli olabilen, klavuz raylar arasında yapının belli duraklarına insan ve yüklerin taşıyan elektrikli araçtır.j) Asansör Firması : Herhangi bir asansörü komple taahhüt edip, projelendiren, malzemesini temin edip montajını yapan, işletme ruhsatını alan ve bakımını üstlenen kuruluştur.k) Asansör Aksamına İmal Eden Firma : Münhasıran asansörde kullanılan aksamdan bir veya birkaçını imal eden kuruluşlardır.l) Asansör Aksamı : Bir asansörü meydana getiren ve özellikle asansörde kullanılan ve başına bir ünite olan parça ve / veya parçalar topluluğudur.

a) Tahrik sistemi (motor, makine v.b.)

b) Kabin (komple-askı düzeni, iskelet, izolasyon, tampon, halat bağlantıları v.b.)

c) Kapı (komple-kilit, fiş, kontak, kasa v.b.)

d) Ray

e) Kumanda panosu (kontaktör, röle, kablo v.b.)

f) Sinyalizasyon parçaları (butonlar, sesli ve ışıklı göstergeler v.b.)m) Bakımcı Firma : Asansörün emniyeti ve kullanım amacına uygun tarzda çalışmasını temin için hizmet veren ve sözleşme süresince bakımını ve işletme sorumluluğunu üstlenen kişi veya kuruluşlardır. Her asansör firması aynı zamanda bakımcı firma vasfına da haizdir.n) Montaj Firması : Sadece asansör firmasına; bu firmanın mesuliyet ve kontrolü altında montaj hizmeti veren, bakım teşkilatı bulunmayan kişi veya kuruluşlardıro) Montaj : Asansörü meydana getiren aksam veya parçaları birleştirip, çalışır bir asansör haline getirme işlemidir.p) Parça : Asansörde kullanılan aksam dışındaki veya aksamı teşkil eden birimlerdir.q) Asansör Kullanıcısı : Asansörden düşey hareket esnasında istifade eden veya asansörü buton vasıtasıyla harekete geçiren kişilerdir.r) Asansör Yaptırıcısı : Asansör tesisi için asansör firması ile sözleşme yapan kişi veya kuruluştur.s) Elektrik Şeması : Tesis edilecek asansörün tipine göre elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri ve genel tahrik güç v.b. sistemlerini ihtiva eden elektrik akım yollarını gösteren projelerdir. Bunlar birbirinden ayrılmaz bir bütündür.t) Proje : Yapılan tesisin hesaplarını, elektrik projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple tasarımdır.u) İnşaat Mahalli : Yapılarda asansör kabinini çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahaldir.v) İşletme Ruhsatı : Asansörün standartlara ve yönetmeliğe uygun yapıldığını tevsik eden belgedir.w) Trafik Hesabı : Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik şekilde tespit eden hesap tarzıdır.x) Yıllık Kontrol : Asansörün emniyet ve işletme yönünden standartlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili bir mühendis tarafından kontrol edilmesidir.